Chuỗi cung ứng dịch vụ kết nối lỏng lẻo, hạ tầng đang “mạnh ai nấy làm” là một số điểm yếu khiến du lịch Việt tụt hạng về chỉ số cạnh tranh.
Theo báo cáo từ Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) hồi cuối tháng 5, chỉ số Phát triển du lịch & lữ hành (TTDI) của Việt Nam xếp thứ 59, giảm 7 bậc so với năm 2022. Tổng điểm Việt Nam đạt được là 3,96 trên 7, giảm 0,14% so với tổng điểm 4,1 của lần xếp hạng trước đó.
CEO AZA Travel Nguyễn Tiến Đạt “cảm thấy buồn” khi du lịch Việt Nam có nhiều nỗ lực phát triển nhưng vẫn tụt hạng. Ông Đạt cho biết nhiều chuyên gia nhận xét bảng xếp hạng năm nay “đánh giá chưa chính xác” về năng lực của ngành.
Theo WEF, các dữ liệu phần lớn đều dựa trên số liệu tổng kết cuối năm ngoái. Trong khi đó, nhiều chính sách của Việt Nam như nới lỏng visa mới bắt đầu thực hiện từ tháng 8/2023. Để có được kết quả rõ ràng về lợi ích của chính sách mang lại, Việt Nam cần có thêm thời gian vì không phải mọi chính sách đều hiệu quả ngay lập tức. Nhiều chỉ số có thể chưa phản ánh đúng năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam, khiến ngành “chịu thiệt”.
Khách du lịch bằng tàu hỏa hồi tháng 4 tại TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần
PGS Tiến sĩ Phạm Hồng Long, Trưởng khoa Du lịch học – Đại học KHXHNV Hà Nội, nói nhiều nước ở Đông Nam Á đều tụt hạng, không riêng Việt Nam.
Singapore năm 2022 xếp thứ 9 trên tổng 117 quốc gia, vùng lãnh thổ còn năm nay xếp thứ 13, tụt 4 bậc. Thái Lan tụt 11 bậc, từ vị trí thứ 36 của năm 2022 xuống thứ 47 trong năm nay. Campuchia tụt nhiều nhất với 16 bậc, từ 69 xuống 85. 4 nước tăng gồm Malaysia tăng 3 bậc xếp thứ 35, Indonesia tăng 10 bậc lên vị trí 22, Philippinnes tăng 6 bậc lên thứ hạng 69 và Lào tăng 2 bậc lên 91. Các quốc gia khác trong khối ASEAN không được cập nhật.
Dù vậy, các chuyên gia cho rằng ngành du lịch Việt vẫn còn nhiều điểm yếu so với các nước khác như tính bền vững, cơ sở hạ tầng và dịch vụ, dẫn đến tụt hạng.
“Sau đại dịch, nhiều nước có chính sách ưu tiên phát triển du lịch sớm hoặc mạnh hơn Việt Nam”, ông Long chỉ ra một trong những nguyên nhân có thể khiến Việt Nam bị chấm điểm thấp.
TTDI 2024 xếp hạng 119 quốc gia, vùng lãnh thổ. Điểm số được cấu thành từ 102 chỉ số riêng lẻ nằm trong 17 chỉ số trụ cột. 17 hạng mục này được phân đều vào 5 nhóm lớn: môi trường thuận lợi; chính sách và tạo điều kiện cho du lịch hoạt động; cơ sở hạ tầng và dịch vụ; tài nguyên du lịch và lữ hành; tính bền vững.
Trong 5 nhóm lớn có 4 nhóm Việt Nam bị tụt hạng và một nhóm thăng hạng là môi trường thuận lợi, tăng một bậc từ 60 lên 59. Nhóm tụt hạng nhiều nhất là chính sách và tạo điều kiện cho du lịch hoạt động – 7 bậc, từ 57 xuống 64. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ từ 57 xuống 62. Tài nguyên giảm từ vị trí 24 xuống 26, tính bền vững xếp thứ 116, giảm hai bậc.
Xếp hạng 17 chỉ số trụ cột của Việt Nam 2022-2024 so với thế giới:
|
Tiêu chí xếp hạng của WEF có nhiều thay đổi so với những năm trước, bám sát hơn các vấn đề phát triển bền vững, bình đẳng giới, thu nhập cao mà Liên Hợp Quốc quan tâm hiện nay. WEF cũng đổi tên nhóm cơ sở hạ tầng thành “cơ sở hạ tầng và dịch vụ” giúp việc đánh giá tổng thể ngành rộng và sâu hơn.
Ông Long nhận định hạ tầng Việt Nam những năm gần đây thay đổi tích cực ở hạng mục đường sắt và bộ, nhiều tuyến cao tốc được mở như đoạn TP HCM – Mũi Né hoặc đường đẹp, rút ngắn thời gian di chuyển như Hà Nội – Quảng Ninh – Hải Phòng. Nhưng đây chỉ là những chặng ngắn. Khách muốn đi xa hơn sẽ phải bay. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng tại các sân bay như Nội Bài, Tân Sơn Nhất vẫn đang quá tải và còn nhiều bất cập. Đó cũng là một trong những lý do khiến xếp hạng cơ sở hạ tầng vận tải hàng không (nằm trong nhóm Cơ sở hạ tầng và dịch vụ) năm nay giảm mạnh.
Singapore đang làm rất tốt cơ sở hạ tầng khi chỉ số hạ tầng vận tải hàng không xếp thứ 4 toàn thế giới, sau UAE, Mỹ, Tây Ban Nha. Sân bay Changi liên tục được nâng cấp cơ sở hạ tầng. Một trong những dịch vụ mới nhất là cửa xuất nhập cảnh tự động được áp dụng tại toàn bộ 4 nhà ga ở Changi giúp du khách xuất nhập cảnh chỉ mất khoảng một phút để thực hiện mọi thao tác.
Trả lời